Phát huy giá trị di sản của Danh nhân Lê Quý Đôn trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước hiện nay

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng cùng nhiều nghị quyết quan trọng như Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới, ... đã xác định rõ yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trên nền tảng phát huy giá trị văn hóa, con người Việt Nam, xây dựng đội ngũ trí thức lớn mạnh, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu, tôn vinh và phát huy giá trị di sản của danh nhân Lê Quý Đôn có ý nghĩa sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn; là cơ sở quan trọng để tiếp tục kế thừa, phát huy trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước hiện nay.

Khu lưu niệm Danh nhân Lê Quý Ðôn ở xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên

Một là, phát huy tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiển vì đất nước, vì Nhân dân. Lòng yêu nước, thương dân và tinh thần “dĩ công vi thượng” của Lê Quý Đôn tiếp tục là giá trị cần được kế thừa và phát huy trong đội ngũ cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân. Trong điều kiện hiện nay, đó là trách nhiệm phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân; là tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo vì lợi ích chung; là ý thức đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Hai là, vận dụng những giá trị tư tưởng tiến bộ vào xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Những tư tưởng của Lê Quý Đôn về vai trò của Nhân dân, về trách nhiệm của người cầm quyền, về kết hợp đức trị với pháp trị và yêu cầu xây dựng đội ngũ quan lại công minh, liêm chính, vì dân vẫn còn nguyên giá trị. Việc nghiên cứu, kế thừa các giá trị đó góp phần làm sâu sắc hơn yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của dân, do dân, vì dân; xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; tăng cường kỷ luật, kỷ cương và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

Ba là, khơi dậy tinh thần học tập, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và phát triển tri thức quốc gia. Lê Quý Đôn là tấm gương về tinh thần học tập không ngừng, tư duy độc lập, phương pháp nghiên cứu khoa học nghiêm cẩn và khát vọng khám phá tri thức. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc phát huy tinh thần ấy có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc xây dựng xã hội học tập, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Bốn là, xây dựng nền giáo dục thực học, thực nghiệp và trọng dụng nhân tài. Tư tưởng đề cao thực học, học đi đôi với hành và trọng dụng hiền tài của Lê Quý Đôn có giá trị sâu sắc đối với công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo hiện nay. Phát huy di sản của Ông là tiếp tục xây dựng nền giáo dục thực chất, hiện đại; chú trọng phát triển năng lực, phẩm chất người học; phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng hiệu quả nhân tài, coi đây là nguồn lực đặc biệt quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Năm là, gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa dân tộc và xây dựng hệ giá trị Việt Nam trong thời kỳ mới. Những đóng góp của Lê Quý Đôn trong việc bảo tồn và phát huy nền văn hiến dân tộc là bài học có ý nghĩa sâu sắc trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế hiện nay. Phát huy di sản của Ông là tiếp tục bảo tồn, tôn tạo và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; đẩy mạnh nghiên cứu, sưu tầm, số hóa và lan tỏa di sản văn hóa; xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Sáu là, phát huy tinh thần đối thoại, tiếp thu tinh hoa nhân loại và nâng cao vị thế Việt Nam trong hội nhập quốc tế. Hoạt động ngoại giao, tinh thần chủ động trong giao lưu, tiếp biến văn hóa của Lê Quý Đôn cho thấy bài học sâu sắc về sự kết hợp hài hòa giữa khẳng định bản lĩnh dân tộc và tư duy cởi mở. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, cần phát huy tinh thần chủ động học hỏi, tiếp thu có chọn lọc những giá trị tiến bộ của nhân loại, đồng thời giữ vững bản sắc văn hóa, lợi ích quốc gia - dân tộc, góp phần nâng cao vị thế, uy tín và sức mạnh của Việt Nam trên trường quốc tế.

Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn không chỉ là dịp tôn vinh và tri ân những cống hiến to lớn của Ông đối với lịch sử dân tộc mà còn là dịp để nhìn nhận sâu sắc hơn những giá trị đã góp phần làm nên bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử. Cuộc đời, sự nghiệp và di sản của danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là minh chứng sinh động cho tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, khát vọng học tập, sáng tạo và cống hiến không ngừng vì sự hưng thịnh của quốc gia, dân tộc. Việc tiếp tục nghiên cứu, bảo tồn và phát huy những giá trị đó không chỉ góp phần làm giàu thêm nền tảng văn hóa, tri thức và sức mạnh con người Việt Nam mà còn khơi dậy động lực quan trọng cho sự phát triển của đất nước, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội./.