Những điểm mới về đăng ký doanh nghiệp tại Nghị định số 296/2026/NĐ-CP
Đăng ký doanh nghiệp là việc đăng ký nội dung đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế của doanh nghiệp dự kiến thành lập, đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hoạt động và đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp, các nghĩa vụ đăng ký, thông báo khác và các nghiệp vụ có liên quan theo quy định của Luật Doanh nghiệp và Nghị định về đăng ký doanh nghiệp.
Ngày 23/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 296/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp.
Nghị định này có những điểm mới nổi bật sau:
1. Khai thác và sử dụng dữ liệu quốc gia
Cơ chế liên thông dữ liệu: Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh được phép khai thác và sử dụng thông tin đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và các cơ sở dữ liệu quốc gia/chuyên ngành khác để giải quyết thủ tục.
Miễn nộp giấy tờ đã số hóa: Người dân và tổ chức không phải nộp bản sao các giấy tờ như Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh hay văn bản của các cơ quan nhà nước khác nếu thông tin này đã có thể khai thác được trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
2. Quy định về xác thực điện tử tại Điều 12
So với Nghị định số 168/2025/NĐ-CP, Nghị định 296/2026/NĐ-CP làm rõ hơn các TTHC phải xác thực điện tử để được cấp đăng ký doanh nghiệp, gồm: Thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp, đăng ký thay đổi người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu, thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn, thông tin cổ đông sáng lập, cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài của công ty cổ phần không phải là công ty niêm yết và công ty đăng ký giao dịch chứng khoán, chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hợp danh.
3. Quy định mới về Chủ sở hữu hưởng lợi (Điều 17, 18)
Tiêu chí xác định: Làm rõ chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp từ 25% vốn điều lệ hoặc cổ phần có quyền biểu quyết trở lên.
Xác định qua quyền kiểm soát: Nếu không đáp ứng tiêu chí về vốn, chủ sở hữu hưởng lợi được xác định là cá nhân có quyền chi phối thông qua các phương thức khác như bổ nhiệm/miễn nhiệm đa số thành viên hội đồng quản trị, sửa đổi điều lệ, hoặc quyết định các chính sách tài chính quan trọng.
Trường hợp đặc biệt: Nếu không tìm được cá nhân đáp ứng các tiêu chí trên, cá nhân là người quản lý cấp cao của doanh nghiệp sẽ được xác định là chủ sở hữu hưởng lợi.
4. Tổ chức đăng ký kinh doanh cấp xã (Điều 20)
Nghị định làm rõ mô hình tại cấp xã: Nếu đơn vị hành chính cấp xã có thành lập phòng chuyên môn, thì phòng này sẽ giải quyết thủ tục đăng ký hộ kinh doanh. Trường hợp không thành lập phòng chuyên môn, Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp thực hiện chức năng này.
5. Quản lý thông tin cổ đông công ty cổ phần
Bổ sung quy định về việc cập nhật và lưu trữ thông tin về cổ đông của các công ty cổ phần không phải là công ty niêm yết hoặc đăng ký giao dịch chứng khoán. Thông tin này được lưu giữ trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp trong thời hạn 06 năm kể từ ngày doanh nghiệp giải thể.
6. Hiện đại hóa thủ tục qua mạng điện tử
Giá trị pháp lý: Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp qua mạng thông tin điện tử có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ bằng bản giấy.
Xác thực điện tử: Người nộp hồ sơ sử dụng tài khoản định danh điện tử trên Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) để thực hiện thủ tục mà không cần phải tải lại các thông tin đã có sẵn trên hệ thống.
7. Siết chặt quản lý việc tạm ngừng kinh doanh
Tổng thời gian tối đa: Tổng thời gian tạm ngừng kinh doanh liên tiếp của một doanh nghiệp không được quá 24 tháng.
Hậu kiểm: Trong vòng 05 ngày làm việc sau khi kết thúc thời hạn tạm ngừng, người đại diện theo pháp luật phải xác nhận việc doanh nghiệp hoạt động trở lại. Nếu không thực hiện, cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ yêu cầu báo cáo và có thể thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
7. Một số thay đổi về thủ tục hành chính khác
Rút ngắn thời gian: Nhiều thủ tục được rút ngắn từ "03 ngày làm việc" xuống còn "02 ngày làm việc" trong các bước luân chuyển thông tin liên ngành
Đơn giản hóa dịch thuật: Thay thế cụm từ "bản dịch tiếng Việt công chứng" bằng "bản dịch tiếng Việt được chứng thực chữ ký người dịch", giúp giảm bớt rào cản hành chính cho các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài, đồng thời phù hợp với quy định pháp luật hiện hành về phạm vi công chứng, chứng thực.
