Khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân: Từ chủ trương nhân văn đến mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống

Những năm gần đây, cùng với sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm và nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao của người dân, việc chủ động theo dõi, phát hiện sớm các nguy cơ bệnh tật trở thành yêu cầu cấp thiết. Trong bối cảnh đó, chủ trương tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân từ năm 2026 không chỉ mang ý nghĩa an sinh xã hội sâu sắc mà còn thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy chăm sóc sức khỏe - từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh.

Trong những năm qua, công tác chăm sóc sức khỏe đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song thực tế cho thấy không ít trường hợp người dân chỉ đến cơ sở y tế khi bệnh đã ở giai đoạn nặng, dẫn đến việc điều trị khó khăn, tốn kém và làm giảm hiệu quả chăm sóc sức khỏe. Nhiều bệnh lý không lây nhiễm như tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp, ung thư... nếu được phát hiện sớm thông qua khám sức khỏe định kỳ hoàn toàn có thể kiểm soát tốt, hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Chỉ thị số 17/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy chăm sóc sức khỏe, từ chú trọng chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe. Đây không chỉ là giải pháp y tế mà còn là giải pháp phát triển xã hội bền vững, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, giảm chi phí điều trị cho người dân và tiết kiệm nguồn lực cho xã hội trong dài hạn.

Chính sách này cũng tạo điều kiện để mọi người dân, không phân biệt nơi cư trú hay điều kiện kinh tế, được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản, từng bước thu hẹp khoảng cách trong thụ hưởng dịch vụ y tế giữa các vùng, miền và các nhóm đối tượng trong xã hội.

Một trong những mục tiêu quan trọng của chủ trương khám sức khỏe định kỳ miễn phí là từng bước xây dựng hệ thống quản lý sức khỏe toàn dân theo vòng đời. Thông qua các đợt khám sức khỏe định kỳ, thông tin về tình trạng sức khỏe của người dân được cập nhật thường xuyên, tạo cơ sở cho việc theo dõi, tư vấn, chăm sóc và điều trị phù hợp. Cùng với đó, việc triển khai Sổ sức khỏe điện tử và tăng cường ứng dụng công nghệ số trong lĩnh vực y tế sẽ giúp dữ liệu sức khỏe của người dân được quản lý đồng bộ, liên thông và thuận tiện hơn. Người dân có thể chủ động theo dõi tình trạng sức khỏe của bản thân, trong khi các cơ sở y tế có thêm điều kiện để nâng cao chất lượng quản lý, chăm sóc và điều trị.

Đây cũng là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số ngành y tế, góp phần xây dựng nền y tế hiện đại, lấy người dân làm trung tâm, hướng tới mục tiêu mọi người dân đều được quản lý sức khỏe thường xuyên, liên tục và toàn diện.

Để chủ trương khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân đạt hiệu quả thiết thực, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, các địa phương và sự hưởng ứng tích cực của người dân.

Các cấp ủy, chính quyền cần tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, bố trí nguồn lực và tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai thực hiện. Ngành y tế tiếp tục củng cố năng lực hệ thống y tế cơ sở, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ y tế, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phát huy vai trò tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tích cực tham gia khám sức khỏe định kỳ, xây dựng lối sống lành mạnh và chủ động phòng bệnh.

Quan trọng hơn cả, mỗi người dân cần nhận thức đầy đủ rằng chăm sóc sức khỏe không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà trước hết là trách nhiệm đối với chính bản thân mình. Việc chủ động tham gia khám sức khỏe định kỳ không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần xây dựng cộng đồng khỏe mạnh, nâng cao chất lượng cuộc sống và chất lượng nguồn nhân lực phục vụ sự phát triển của quê hương, đất nước.

Khi mỗi người dân chủ động quan tâm, theo dõi và chăm sóc sức khỏe của mình, chủ trương khám sức khỏe định kỳ miễn phí sẽ không chỉ dừng lại ở một chính sách an sinh mà còn trở thành nền tảng để xây dựng cộng đồng khỏe mạnh, nâng cao chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực và tạo động lực cho sự phát triển bền vững của địa phương trong những năm tới./.